Hartgezondheid Wat uw bloeddrukwaarden eigenlijk betekenen
120/80. 135/88. 148/95. Uw bloeddruk wordt weergegeven als twee getallen gescheiden door een schuine streep, maar wat zeggen deze getallen eigenlijk, en wanneer wordt het verschil tussen beide getallen van belang?
Bloeddruk is een van de meest routinematig gemeten gezondheidsindicatoren, en tegelijkertijd een van de minst begrepen. De meeste mensen weten vaag dat deze onder een bepaald niveau moet blijven, maar veel minder mensen kunnen uitleggen wat de getallen betekenen, waarom er twee zijn, of wat het verschil tussen een waarde van 120/80 en 140/90 in de praktijk eigenlijk inhoudt.
Die kenniskloof is van belang. Bloeddruk is namelijk een van de belangrijkste en beïnvloedbare risicofactoren voor een hartaanval, beroerte en andere hartgerelateerde aandoeningen. Hoe eerder je je bloeddrukwaarden begrijpt, hoe meer je eraan kunt doen.
Uitleg over de twee getallen
Je bloeddruk wordt gemeten in millimeter kwik (mmHg) en weergegeven als twee getallen. Het eerste, hogere getal is je systolische druk — de druk in je slagaders wanneer je hart klopt en bloed wegpompt. Het tweede, lagere getal is je diastolische druk — de druk wanneer je hart tussen twee slagen in rust is.
Beide getallen zijn belangrijk. Vroeger kreeg de systolische druk meer aandacht, vooral als voorspeller van risico’s bij oudere volwassenen, maar de huidige richtlijnen stellen duidelijk dat verhoogde diastolische waarden ook klinisch significant zijn en niet mogen worden genegeerd.
Wat de bereiken betekenen
De bloeddruk wordt ingedeeld in bereiken die overeenkomen met verschillende niveaus van cardiovasculair risico. De toonaangevende cardiologische instanties hanteren in grote lijnen het volgende kader:
Categorie | Systolisch (mmHg) | Diastolisch (mmHg) |
Optimaal | Minder dan 120 | Minder dan 80 |
Normaal | 120–129 | 80–84 |
Hoog normaal | 130–139 | 85–89 |
Stadium 1 hypertensie | 140–159 | 90–99 |
Stadium 2 hypertensie | 160–179 | 100–109 |
Stadium 3 hypertensie | 180 of hoger | 110 of hoger |
Een enkele meting boven het normale bereik is op zich geen reden tot bezorgdheid. De bloeddruk schommelt van nature gedurende de dag als reactie op activiteit, stress, houding en zelfs het tijdstip waarop u voor het laatst hebt gegeten of koffie hebt gedronken. Wat telt, is een consistent patroon in de loop van de tijd.
Goed om te weten: de bloeddruk die bij de huisarts wordt gemeten, is vaak hoger dan de waarden die thuis worden gemeten. Dit is een goed gedocumenteerd fenomeen dat ‘witte-jassenhypertensie’ wordt genoemd. De lichte nervositeit in een klinische omgeving is al voldoende om de waarden tijdelijk te verhogen. Thuismetingen gedurende meerdere dagen geven een nauwkeuriger uitgangspunt.
Waarom het verschil tussen de twee waarden belangrijk is
Het verschil tussen je systolische en diastolische waarden wordt je polsdruk genoemd. Bij een gezonde volwassene ligt deze doorgaans rond de 40 mmHg. Een toenemende polsdruk, waarbij de systolische waarde stijgt terwijl de diastolische gelijk blijft of daalt, kan een teken zijn van arteriële stijfheid, die toeneemt met de leeftijd en een erkende risicofactor is voor cardiovasculaire aandoeningen.
Dit is een van de redenen waarom bloeddrukmeting belangrijker wordt naarmate u ouder wordt, zelfs als uw waarden altijd normaal zijn geweest. De veranderingen die er het meest toe doen, verlopen vaak geleidelijk en zonder symptomen.
De beperkingen van een enkele meting
Een enkele bloeddrukmeting, of deze nu thuis of in een kliniek wordt uitgevoerd, geeft slechts een momentopname, geen totaalbeeld. Een waarde van 145/92 op een bepaalde ochtend kan het gevolg zijn van een slechte nachtrust, een stressvolle reis naar het werk of drie kopjes koffie vóór het ontbijt. Het kan echter ook wijzen op een echte trend die de aandacht verdient.
De enige manier om het verschil te weten te komen, is door gedurende een langere periode consequent te meten en naar gemiddelden te kijken in plaats van naar individuele waarden. Daarom is thuismeting, mits correct uitgevoerd en gedurende dagen en weken bijgehouden, klinisch gezien veel informatiever dan een jaarlijkse controle bij de huisarts.
Wanneer moet u uw huisarts raadplegen?
Als uw thuismetingen gedurende meerdere dagen herhaaldelijk boven de 135/85 liggen, is het de moeite waard om dit met uw huisarts te bespreken. U hoeft niet te wachten tot uw volgende geplande afspraak; de meeste praktijken kunnen een bloeddrukcontrole inplannen, en in veel gevallen volstaat een telefonisch of online consult.
Als u een waarde boven 180/110 meet en symptomen ervaart zoals ernstige hoofdpijn, pijn op de borst, kortademigheid of gezichtsstoornissen, zoek dan onmiddellijk medische hulp.
Een opmerking over de nauwkeurigheid: De betrouwbaarheid van uw meetresultaten hangt af van de nauwkeurigheid van het apparaat dat u gebruikt. Kies voor bloeddrukmeters die klinisch gevalideerd zijn, wat betekent dat ze onafhankelijk zijn getest en dat is bevestigd dat ze voldoen aan de medische nauwkeurigheidsnormen. De bloeddrukmeters van OMRON behoren tot de meest klinisch gevalideerde apparaten op de markt en worden door zorgprofessionals als referentieapparaten gebruikt.
Vind de juiste OMRON-bloeddrukmeter voor u. Ontdek ons assortiment
Dit artikel is bedoeld ter algemene informatie en vormt geen medisch advies. Als u zich zorgen maakt over uw bloeddruk of hart- en vaatgezondheid, raadpleeg dan een gekwalificeerde zorgverlener.
OHEAPP-1145